Diş fırçalamayı hepimiz biliyoruz — ya da öyle sanıyoruz. Klinikte en sık karşılaştığımız durumlardan biri, düzenli fırçalayan ama yine de çürük ve diş eti sorunu yaşayan hastalar. Çoğu zaman sorun sıklıkta değil, teknikte.
Neden teknik bu kadar önemli?
Fırçalamanın amacı dişleri "parlatmak" değil, plak denen yumuşak bakteri tabakasını uzaklaştırmaktır. Plak özellikle üç bölgede birikir:
- Diş etiyle dişin birleştiği çizgide
- Dişlerin birbirine bakan ara yüzlerinde
- Arka dişlerin çiğneyici yüzeyindeki girinti ve çıkıntılarda
Yatay ve hızlı hareketlerle yapılan fırçalama, bu bölgelerin hiçbirine ulaşmaz. Sonuçta dişlerin ön yüzeyi tertemiz görünürken, sorun çıkaracak bölgeler dokunulmamış kalır.
Adım adım doğru fırçalama
1. Fırçayı 45 derece açıyla yerleştirin
Fırça kıllarını, diş etiyle dişin birleştiği çizgiye 45 derecelik açıyla yaslayın. Kılların bir kısmı hafifçe diş eti kenarına girmelidir. Bu, en çok ihmal edilen ama en kritik adımdır.
2. Küçük dairesel hareketler yapın
Fırçayı ileri geri süpürmek yerine, yerinde küçük daireler çizin. Her bölgede 3–4 saniye kalın, sonra bir sonraki iki dişe geçin.
3. Bir sıra izleyin
Rastgele fırçalamak, her seferinde aynı bölgelerin atlanmasına yol açar. Kendinize bir düzen kurun: örneğin üst sağ dış yüzeylerden başlayıp sola doğru ilerleyin, sonra iç yüzeylere geçin.
4. İç yüzeyleri unutmayın
En sık atlanan bölge alt ön dişlerin iç (dile bakan) yüzeyidir. Burada diş taşı en hızlı birikir. Fırçayı dikey tutup yukarı–aşağı hareketlerle temizleyin.
5. Çiğneyici yüzeyler
Arka dişlerin üst yüzeylerini ileri–geri kısa hareketlerle fırçalayın.
6. Dili fırçalayın
Dil yüzeyi bakteri için geniş bir yüzey sunar ve ağız kokusunun önemli bir kaynağıdır. Fırçanın arkasındaki dil temizleyiciyi veya fırçanın kendisini hafif baskıyla kullanın.
7. Çalkalamayın
Fırçalama sonrası ağzınızı bol suyla çalkalamak, macundaki florürü de yıkar. Fazla macunu tükürün, çalkalamayı en aza indirin.
En sık yapılan altı hata
Çok sert bastırmak. Bastırdıkça daha iyi temizlendiği düşünülür; oysa aşırı basınç kılları yatırır ve temizleme etkinliğini düşürür. Ayrıca diş eti çekilmesine yol açar. İpucu: fırçayı kalem tutar gibi tutmak, basıncı kendiliğinden azaltır.
Süreyi kısa tutmak. Çoğu kişi 45 saniye civarında fırçalayıp bittiğini düşünür. İki dakika, sandığınızdan uzundur — telefonunuzda zamanlayıcı kullanmayı deneyin.
Yalnızca ön dişlere odaklanmak. Aynada gördüğünüz yüzeyler zaten en kolay temizlenen yüzeylerdir.
Sert fırça kullanmak. Yumuşak kıllı fırça, doğru teknikle aynı temizliği sağlar ve dokuya zarar vermez.
Diş ipini atlamak. Fırça, dişlerin yaklaşık üçte ikisine ulaşır. Ara yüzler yalnızca diş ipi veya ara yüz fırçasıyla temizlenebilir.
Fırçayı geç değiştirmek. Kıllar yayılmaya başladığında fırça işlevini yitirmiştir.
Elektrikli fırça daha mı iyi?
Araştırmalar, özellikle dairesel hareketli modellerde plak uzaklaştırma açısından bir avantaj gösteriyor. Ancak en önemli etken hâlâ kullanıcının kendisi: doğru teknikle kullanılan manuel bir fırça, yanlış kullanılan elektrikli fırçadan daha iyi sonuç verir.
Elektrikli fırça kullanıyorsanız:
- Fırçayı dişe yaslayın ve bekleyin; siz ovalamayın, iş fırçanın
- Her dişte birkaç saniye kalın
- Çoğu modelde bulunan 2 dakikalık zamanlayıcıyı kullanın
Fırçalamak tek başına yeterli mi?
Hayır. Günlük bakımın üç ayağı var:
- Fırçalama — yüzeyler
- Diş ipi / ara yüz fırçası — dişler arası
- Düzenli kontrol — kendi başınıza göremeyeceğiniz bölgeler
Bu üçü birlikte uygulandığında, diş hekimine yalnızca kontrol için gitmeniz büyük olasılıkla yeterli olur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için lütfen bir diş hekimine başvurun.
