Diş etleri, dişleri yerinde tutan destek dokunun görünen kısmıdır. Bu doku zarar gördüğünde çürüksüz, sağlam görünen dişler bile zamanla sallanabilir. Diş eti hastalıkları, yetişkinlerde diş kaybının önemli nedenlerinden biridir.
Belirtiler nelerdir?
- Fırçalarken veya kendiliğinden kanama
- Kırmızı, şiş veya hassas diş etleri
- Geçmeyen ağız kokusu
- Diş etlerinin çekilmesi, dişlerin uzamış görünmesi
- Dişler arasında yeni boşluklar oluşması
- Dişlerde sallanma
Erken evrede (gingivitis) genellikle ağrı olmaz. Bu yüzden pek çok kişi hastalığı ilerleyene kadar fark etmez.
İki aşama
Gingivitis — Yalnızca diş etini ilgilendiren, geri döndürülebilir iltihaptır. Diş taşı temizliği ve düzenli bakımla büyük ölçüde düzelir.
Periodontitis — İltihap dişi çevreleyen kemiğe ulaşmıştır. Kaybedilen kemik kendiliğinden geri gelmez; tedavinin amacı ilerlemeyi durdurmak ve mevcut desteği korumaktır. Bu nedenle erken teşhis kritiktir.
Tedavi nasıl ilerler?
1. Değerlendirme
Diş eti cepleri ölçülür, röntgenle kemik seviyesi incelenir.
2. Başlangıç tedavisi
Diş yüzeyindeki ve diş eti altındaki plak ile diş taşı temizlenir (detartraj ve kök yüzeyi düzleştirmesi). Gerekirse lokal anestezi kullanılır.
3. Yeniden değerlendirme
Birkaç hafta sonra dokuların yanıtı kontrol edilir.
4. Cerrahi aşama (gerekirse)
Derin ceplerde ya da ileri kemik kaybında cerrahi yaklaşımlar gündeme gelebilir.
5. İdame
Diş eti hastalığı tedavisi biten değil, sürekliliği olan bir süreçtir. Düzenli kontrol randevuları tekrarı önlemenin en etkili yoludur.
Risk faktörleri
- Sigara — En güçlü risk etkenlerinden biridir; ayrıca kanamayı baskıladığı için hastalığı gizleyebilir
- Kontrolsüz şeker hastalığı
- Yetersiz ağız bakımı
- Genetik yatkınlık
- Hormonal değişim dönemleri (gebelik gibi)
- Diş sıkma ve gıcırdatma
Diş eti çekilmesi
Çekilme; sert fırçalama, yanlış fırçalama tekniği, diş eti hastalığı veya kapanış sorunlarından kaynaklanabilir. Açığa çıkan kök yüzeyi hassasiyet yaratır ve çürüğe daha açıktır. Nedeni ortadan kaldırmadan yapılan müdahaleler kalıcı olmaz; bu yüzden önce sebep belirlenir.
Diş eti kanamasını "normal" saymayın. Sağlıklı bir diş eti, doğru fırçalamada kanamaz.
Sık sorulan sorular
Diş eti kanaması kendi kendine geçer mi?
Kanamanın nedeni çoğunlukla diş eti kenarında biriken plaktır; bu temizlenmediği sürece kendiliğinden geçmesi beklenmez. Fırçalamayı bırakmak ise sorunu büyütür. Kanama birkaç gün içinde düzelmiyorsa muayene önerilir.
Diş taşı temizliği dişleri aşındırır mı?
Uygun aletlerle ve doğru teknikle yapıldığında mine dokusuna zarar vermez. İşlem sonrası hissedilen hassasiyet, daha önce diş taşıyla örtülü olan kök yüzeylerinin açığa çıkmasından kaynaklanır ve genellikle kısa sürede azalır.
Çekilen diş eti geri gelir mi?
Çekilmiş diş eti kendiliğinden eski konumuna dönmez. Bazı durumlarda cerrahi yöntemlerle örtülmesi değerlendirilebilir; ancak öncelik, çekilmeye yol açan nedenin ortadan kaldırılmasıdır.