Arka dişlerinizin çiğneyici yüzeyine dilinizle dokunun: pürüzlü, girintili çıkıntılı bir yüzey hissedeceksiniz. Bu girintilere fissür denir ve çürüklerin en sık başladığı yerlerdendir.
Neden bu bölgeler riskli?
Fissürler çoğu zaman bir diş fırçası kılından daha dardır. Yani fırça kılı içeri giremez, ama bakteri ve yiyecek artıkları rahatlıkla girer.
Sonuç: çocuk düzenli fırçalasa bile, bu bölgeler etkili biçimde temizlenemez. Çocukluk çağı çürüklerinin önemli bir kısmının burada başlaması bundandır.
Fissür örtücü ne yapar?
Bu girintileri akışkan, diş renginde bir malzemeyle doldurup yüzeyi düzleştirir. Böylece:
- Bakteri ve artıklar için saklanacak yer kalmaz
- Fırça yüzeyi etkili biçimde temizleyebilir
- Çürük başlangıcı riski azalır
Bir çatlağı dolgu yapmak değil, henüz sorun oluşmadan yüzeyi kapatmak diye düşünebilirsiniz. Bu yüzden koruyucu bir uygulamadır.
Nasıl uygulanır?
- Temizlik — Dişin çiğneyici yüzeyi temizlenir
- Kurutma ve izolasyon — Yüzeyin kuru kalması önemlidir
- Yüzey hazırlığı — Malzemenin tutunması için asit jeli uygulanır ve yıkanır
- Uygulama — Akışkan örtücü fissürlere yedirilir
- Sertleştirme — Özel ışıkla sertleştirilir
- Kapanış kontrolü
Diş kesilmez, anestezi gerekmez, genellikle birkaç dakikada tamamlanır. Çocuklar için en kolay tolere edilen işlemlerden biridir — bu yönüyle kliniğe alışma açısından da faydalıdır.
Ne zaman yapılır?
Genellikle daimi azı dişleri sürdükten kısa süre sonra değerlendirilir. Dişin tam sürmüş ve kuru tutulabilir olması gerekir; bu yüzden zamanlama çocuğun diş gelişimine göre belirlenir.
Bazı durumlarda süt azı dişlerine de uygulanabilir.
Doğru zamanı kaçırmamak için kontrollerin düzenli olması önemlidir: diş sürdükten sonra ne kadar erken kapatılırsa, koruma o kadar etkilidir.
Kimler için özellikle önerilir?
- Derin ve dar fissür yapısına sahip çocuklar
- Daha önce çürük geçirmiş çocuklar
- Ağız bakımı zorlaşan durumlar (ortodontik tedavi, el becerisi kısıtlılığı)
- Şekerli beslenme sıklığı yüksek olan çocuklar
- Ailede yüksek çürük öyküsü olanlar
Bilinmesi gerekenler
Örtücü çürüğü tedavi etmez. Uygulama öncesi diş çürüksüz olmalıdır. Altında çürük varsa önce o tedavi edilir.
Kalıcı değildir. Çiğneme kuvvetleriyle zamanla aşınabilir veya kısmen kopabilir. Kontrollerde değerlendirilir, gerekirse yenilenir. Bu bir başarısızlık değil, normal bir yenileme sürecidir.
Fırçalamanın yerine geçmez. Örtücü yalnızca çiğneyici yüzeyi korur. Dişler arası yüzeyler ve diş eti kenarı hâlâ fırça ve diş ipi gerektirir.
Flor uygulamasıyla birlikte düşünülür. İkisi farklı bölgeleri hedefler: örtücü çiğneyici yüzeyi, flor ise tüm mine yüzeyinin direncini artırır.
Özet
Fissür örtücü, çocuklarda çürükten korunmanın en pratik araçlarından biridir. Ağrısız, hızlı ve geri dönüşü olan bir uygulamadır. Çocuğunuzun diş yapısı için uygun olup olmadığını kontrol randevusunda hekiminiz değerlendirebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için lütfen bir diş hekimine başvurun.
